Zdaniem Andrzeja Porawskiego, dyrektora Biura Związku Miast Polskich w
Poznaniu, ratunkiem i dużym ułatwieniem dla form prawnych aglomeracji jest
proponowana przez Związek Miast Polskich ustawa „miejska”. Zakłada ona m.in., że
trzeba stworzyć ramy współpracy miast z obszarami oddziaływania, zdaniem ZMP to
„lepsze” niż obecne celowe związki komunalne czy celowe. Według planów
aglomeracja Kalisko-Ostrowska miałaby być tzw. aglomeracją policentryczną.
-
Aglomeracja policentryczna, inaczej zwane konurbacją, to zespół miast
równorzędnych pod względem spełnianych funkcji oraz wielkości. Konurbacja to
zespół leżących blisko siebie miast lub osiedli, powiązanych ze sobą gospodarczo
i komunikacyjnie. Konurbacja składa się z kilku równorzędnych ośrodków,
stymulujących rozwój innych, mniejszych miast. Z pomocą Agendy Terytorialnej
pragniemy wspierać policentryczny rozwój terytorialny Unii Europejskiej w celu
lepszego wykorzystania dostępnych zasobów w europejskich regionach. Istotnym
aspektem jest integracja terytorialna obszarów zamieszkanych. Szczególnie ważną
kwestią jest skuteczniejsze włączenie naszych nowych państw członkowskich w tę
politykę rozwoju osadnictwa policentrycznego” Miasta, które funkcjonują jako
centra danego regionu winny współpracować jako elementy składowe
policentrycznego systemu, aby umożliwić korzystanie z generowanej przez nie
wartości dodanej innym miastom położonym na obszarach wiejskich lub
peryferyjnych, jak również obszarom borykającym się ze szczególnymi wyzwaniami i
potrzebami wynikającymi z położenia geograficznego. – przekonywał Zenon
Kiczka, Koordynator Prezydenta Miasta Ostrowa Wielkopolskiego ds. Współpracy z
Aglomeracją Kalisko – Ostrowską., w referacie „Aglomeracje w polityce
regionalnej UE”.


O francuskim modelu współpracy miast i gmin mówił profesor Krzysztof Skalski
z Uniwersytetu Jagiellońskiego, który ponad 20 lat spędził we Francji.
-
Aglomeracja policentryczna to zespół równorzędnych pod względem wielkości i
funkcji miast, które uzupełniają się wzajemnie. Tak jest we Francji.
Poszczególnie regiony próbują się scalać i zaznaczać swoją odrębność. Znaczna
ilość francuskich miast średnich zapewnia jednak dynamikę regionalną, działając
w strefie wpływów stolicy regionu. Niektóre miasta wyszły poza lokalną strefę
wpływów, np. Niort jest krajowym centrum instytucji ubezpieczeniowych, Vannes w
Bretanii reprezentuje klaster produkujący jachty wyczynowe w skali światowej.
Jest to równocześnie stacja balneologiczna i centrum turystyczne oraz miejsce
wybierane niekiedy do osiedlenia się starszej generacji emerytów, także
zagranicznych. Awignon – to europejski festiwal teatralny, Cannes – światowy
festiwal filmowy, kilkutysięczne Auray w Bretanii udostępnia swą historyczną
dzielnicę Saint Goustan rzeszom turystów zainteresowanych targami
antykwarycznymi. Miasteczko stało się również miejscem poszukiwanym dla
realizacji filmów przygodowych. W okresie PRL polityka stosowana przez władzę
centralną polegała na lokalizacji wielu zakładów państwowych w miastach małych i
średnich. Pozwoliło to na zatrzymanie pewnej części ludności poprzez utworzenie
miejsc pracy w przedsiębiorstwach państwowych na wsi i w małych ośrodkach
miejskich – przekonywał podczas swojego wystąpienia „Współpraca miast i
lokalnych społeczności na przykładach francuskich” prof. Krzysztof Skalski z
Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Prelegenci zapewniali, że współpraca
Kalisza i Ostrowa Wielkopolskiego, czyli centrów aglomeracji policentrycznej,
wcale nie musi zagrażać autonomii tych miast. Nie ma też mowy o niezdrowej
rywalizacji.
- Aglomeracja Kalisko – Ostrowska powstała niejako z
przymusu, to swoiste małżeństwo z rozsądku. Żeby się tak stało, musi powstać
strategia, która wskaże w jak stronę to małżeństwo ma iść, to swoista intercyza.
Akt rozumnej woli, którą trzeba wypełnić w działaniu, ma rozwiązać problemy już
istniejące, ma rozwiązać problemy w kilku wybranych dziedzinach. Największy
nakład 2,5 tysiąca osób największy jednorodny zakład, czy taki zakład mógłby
powstać w Kaliszu? Moje miasto nie dysponuje takimi gruntami i taką
infrastrukturą, nie mogliśmy konkurować o taką inwestycje. Dobrze, że taki
zakład powstał i daje pracę nie tylko mieszkańcom Nowych Skalmierzyc. Do czego w
takim razie może służyć Aglomeracja? By między Ostrowem – Skalmierzycami –
Kaliszem działała dobra komunikacja, by pracownicy nie musieli poruszać się
własnymi samochodami. Wcześniej niż aglomeracja powstał bowiem wspólny rynek
pracy. Aglomeracja ten rozwój powinna wspierać, rozwijając szkolnictwo, tworząc
nowe kierunki kształcenia. Najlepiej by od Opatówka do Ostrowa i Odolanowa
kursowały szynobusy i w tak płynny sposób mieszkańcy mogli się przemieszczać, bo
i tak już to robią. Reforma ograniczyła nas do opłotków powiatowych i wcisnęła w
pewne ramy administracyjne. Powiatowe Urzędy Pracy najlepiej działaby tylko na
własnym terenie, niechętnie wychodząc na zewnątrz. Ale dobrym przykładem
współpracy jest np. Kolej Dużych Prędkości. Żadne z naszych miast w pojedynkę
nie ma szansy na zwycięstwo w tej grze. Tylko przy wspólnych działaniach możemy
sobie taką szansę na przyszłość i na rozwój tego regionu - mówił w swoim
wykładzie prezydent Kalisza Janusz Pęcherz.

Do korzystania z unijnego programu URBACT zachęcał zebranych w Hotelu Villa
Royal kierownik projektu URBACT Mouse Krzysztof Baczyński.
- URBACT
koncentruje innowacyjne działania dotyczące zrównoważonego rozwoju miast, ich
rejonów i dzielnic pod kątem strategii ekonomicznych, społecznych i
środowiskowych, słowem – pod kątem zintegrowanego podejścia. Priorytet 2 pod
hasłem “Atrakcyjne i Spójne Miasta” zachęca do zintegrowanego rozwoju terenów
zdegradowanych i o dużym ryzyku. Program URBACT II pozwala na zdobywania środków
na takie zadania jak: Migracje i Społeczna Integracja, Integracja Trudnej
Młodzieży, Zdrowe Społeczeństwa, Zintegrowane Polityki Transportu Miejskiego,
Zrównoważony Rozwój Energooszczędnych Osiedli Mieszkaniowych, Uzyskanie
Zrównoważonego Rozwoju Miast oraz Zagospodarowanie Terenów Poprzemysłowych i
Terenów Składowania Odpadów - wyjaśniał Krzysztof Baczyński – ekspert UE,
kierownik projektu URBACT Mouse-ES przedstawiając referat „Program URBACT jako
platforma wymiany doświadczeń i dobrych praktyk”.
Podczas konferencji mowa
była także o wykorzystywaniu instrumentów Partnerstwa Publiczno Prywatnego w
scalaniu subregionów. O „Współpracy jednostek samorządu terytorialnego w
projektach partnerstwa publiczno – prywatnego” mówił Jarosław Zysnarski, prezes
Doradca Consultants Ltd. w Gdyni. Jak przekonywał – często osią scalającą region
mogą być wspólne usługi komunalne.
- Współpraca między podmiotami
publicznymi przy realizacji zadań publicznych, czy to z udziałem partnerów
prywatnych, czy też bez ich udziału, jest dzisiaj koniecznością. Coraz więcej
problemów wykracza poza struktury lokalne. Dotyczy to przykładowo zagadnień
związanych z ochroną środowiska, zagospodarowaniem przestrzennym, problemami
rozwoju aglomeracji oraz regionalnego. Rosną wymagania mieszkańców i konsumentów
usług komunalnych, a z drugiej strony można zaobserwować coraz większą ich
mobilność. To prowadzi do konieczności koordynacji działań operacyjnych, choćby
w obszarze transportu, gdzie trzeba koordynować np. rozkłady jazdy oraz
połączenia. Skala niezbędnych inwestycji coraz częściej wykracza poza możliwości
finansowe pojedynczych gmin. Z drugiej strony – integracja wymuszana jest przez
technologię lub minimalną efektywną skalę działania. Od kilkunastu lat Unia
Europejska prowadzi politykę promowania konkurencji w sektorze usług
publicznych. Konkurencja wymusza optymalizację działań wykonawców, skutkiem
czego jest wzrost znaczenia siły ekonomicznej podmiotów, świadczących usługi. Na
rynku przetrwają tylko efektywne podmioty, o odpowiedniej skali działania oraz
silne finansowo. Warto też wspomnieć o jeszcze jednym wymiarze promującym
współpracę międzygminną – jest to wymiar polityczny. Integracja i koordynacja
działań stanowi swoistą demonstrację umiejętności współdziałania w stosunku do
wyborców - wyjaśniał Jarosław Zysnarski
Goście mogli wysłuchać także referatu Larisy Cherchyk doktor nauk
ekonomicznych, kierownika katedry statystyki stosowanej i ekonomiki pracy
Narodowego Technicznego Uniwersytetu w Łucku na Ukrainie.
- Jednym z
najważniejszych kierunków wdrażania reform rynkowych na Ukrainie jest
wypracowanie spójnej polityki regionalnej. W wytyczne ukraińskiej polityki
regionalnej wpisują się europejskie zasady funkcjonowania samorządu. Koncepcja
polityki regionalnej na Ukrainie jest w fazie tworzenia, dlatego tak ważne jest
poznawanie doświadczeń krajów członkowskich Unii Europejskiej. Dlatego temat
rozwiązywania regionalnych problemów Ukrainy jest ciągle obecny przy omawianiu
wyników strategicznej współpracy. Polityka regionalna jest jedną z
najważniejszych zadań państwa, której celem jest wypracowanie najbardziej
korzystnych socjalnych i ekonomicznych warunków funkcjonowania i rozwoju
poszczególnych regionów. W polityce tej uwzględnia się samorządność regionów,
ich socjologiczne, kulturowe, etnohistoryczne i genetyczne korzenie jak i
charakter gospodarczy.
Czy Metropolia może być antidotum na problemy
transportu? - O tym mówiła Anna Matuszewska doktorant Akademii Ekonomicznej w
Poznaniu. Prezentując założenia nowej ustawy o powoływaniu w Polsce metropolii.
Przygotowany przez Holdikom projekt „Aglomeracja Kalisko– Ostrowska na
rzecz zmian gospodarczych. Strategia. Partnerstwo. Współpraca” przeszedł
pozytywnie ocenę formalną i merytoryczną zajmując 4 miejsce na liście
rankingowej. Są to środki unijne, pochodzą z Europejskiego Funduszu Społecznego.
Wnioskowana kwota to 532 840,00 złotych. Beneficjentem środków będzie Holdikom
SA. Środki mają być przeznaczone na opracowanie założeń do strategii rozwoju
Aglomeracji.
- Strategia nie będzie kosztowała 530 tysięcy, na które
opiewa wniosek. Za te pieniądze oprócz zbudowania samego projektu będzie można
odbyć cykl szkoleń, wymienić doświadczenia. Być może poznać też namacalne dowody
na to, że działania w aglomeracji mogą przyczynić się do rozwoju poszczególnych
gmin i powiatów. Aglomeracja tak naprawdę już powstała. Stworzyli ją sami
mieszkańcy, przemieszczając się za pracą, imprezami kulturalnymi, sportowymi.
Teraz te działania trzeba tylko usystematyzować m.in. stwarzając system
przyjaznej komunikacji – dodał Radosław Torzyński, Prezydent Miasta Ostrowa
Wielkopolskiego.

Pełna strategia ma być dopracowana w 2009 roku.
Organizatorami konferencji
byli: Urząd Miejski w Ostrowie Wielkopolskim i spółka Holdikom
SA.
Sylwia Nowicka
Biuro Prasowe i Relacji Społecznych